Περίνεο – Μασάζ περινέου

MSc, Μαία – Σύμβουλος Ομάδων Εγκύων και Λεχωίδων

Το περίνεο είναι ένα σύνολο μυών που εκτείνεται από τα έξω γεννητικά όργανα μέχρι τον πρωκτό. Έχει ένα ρομβοειδές σχήμα. Ουσιαστικά, το σύνολο των μυών που σφίγγουμε όταν θέλουμε να κρατήσουμε τα ούρα και τα κόπρανα, αποτελούν τους μύες του περινέου. Στον τοκετό το περίνεο θα υποστεί πολλή μεγάλη πίεση από το κεφάλι του εμβρύου, οπότε είναι σημαντικό να προετοιμαστεί, για να αποφευχθούν ρήξεις.

Η αποφυγή ρήξεων και περινεοτομής έχει σαν αποτέλεσμα, να έχουν οι γυναίκες λιγότερο πόνο στην περιοχή, οπότε και μεγαλύτερη ευκολία στην κίνηση, στις θέσεις θηλασμού, στην καθημερινή φροντίδα του νεογνού, αλλά και μεγαλύτερη ευχαρίστηση στην σεξουαλική τους ζωή.

 Η ρήξη του περινέου είναι ένα σκίσιμο που προκαλείται στην περιοχή και ανάλογα με την έκταση διακρίνεται σε 4 βαθμούς:

  • Ρήξη 1ου βαθμού: αφορά το δέρμα μόνο
  • Ρήξη 2ου βαθμού: αφορά δέρμα και μύες
  • Ρήξη 3ου βαθμού: η ρήξη φτάνει στον σφιγκτήρα του πρωκτού
  • Ρήξη 4ου βαθμού: η ρήξη φτάνει στον βλεννογόνο του εντέρου

Οι ρήξεις 1ου και 2ου βαθμού είναι ήπιες και η συρραφή του περινέου μπορεί να γίνει και από την μαία. Οι ρήξεις 3ου και 4ου βαθμού είναι πιο σοβαρές και η συρραφή γίνεται από ιατρό. Για την συρραφή του περινέου γίνεται τοπική αναισθησία. Σε περίπτωση που έχει γίνει επισκληρίδιος αναλγησία, η τελική δόση της επισκληριδίου καλύπτει την διαδικασία της συρραφής. Τα ράμματα που χρησιμοποιούνται είναι απορροφήσιμα και συνήθως μετά από 15 ημέρες οι γυναίκες είναι σε πολύ καλή κατάσταση. Ένα πολύ μικρό ποσοστό (7% – 9%) αναφέρει ενοχλήσεις έως και τους πρώτους 3 μήνες.

Η προετοιμασία του περινέου ξεκινάει από την διάρκεια της κύησης με μασάζ στο περίνεο, προκειμένου να βελτιωθεί η ελαστικότητά του, αλλά και να αποκτήσει η γυναίκα καλύτερη επαφή με αυτήν την περιοχή.

Μασάζ περινέου

Το μασάζ στο περίνεο συστήνεται από τις 35 εβδ κυήσεως και μετά, με συχνότητα 1 ή 2 φορές την εβδομάδα τουλάχιστον. Μπορεί να γίνει από την ίδια την γυναίκα αλλά και τον σύντροφό της. Συστήνεται να έχει προηγηθεί ένα ζεστό ντούς, ώστε να χαλαρώσουν οι μύες της περιοχής του περινέου. Η γυναίκα θα πάρει μία αναπαυτική θέση, θα  χρησιμοποιήσει ένα φυτικό λάδι στα χέρια (χωρίς αιθέρια έλαια) και θα τοποθετήσει τους αντίχειρες στην είσοδο του κόλπου. Θα ξεκινήσει να πιέζει προς τα κάτω και προς το πλάι έως ότου αισθανθεί ένα αίσθημα καύσους αλλά όχι πόνο. Θα κρατήσει σταθερή την πίεση αναπνέοντας βαθιά και αργά. Κρατώντας την πίεση, απαλά θα κάνει μασάζ μπρος και πίσω, σχηματίζοντας ένα U στην περιοχή, για 3 λεπτά. Θα χαλαρώσει κι έπειτα αν το επιθυμεί μπορεί να επαναλάβει.

Το μασάζ του περινέου δεν είναι απαραίτητο σε περίπτωση προγραμματισμένης καισαρικής τομής ενώ πρέπει να αποφεύγεται σε περίπτωση κολπίτιδας κι ενεργού έρπη γεννητικών οργάνων.

Το μασάζ του περινέου γίνεται και κατά τον τοκετό από την μαία, ενώ σε συνδυασμό με ζεστά επιθέματα φαίνεται ότι μειώνει την πιθανότητα να χρειαστεί περινεοτομή και συσχετίζεται με λιγότερες περιπτώσεις σοβαρών ρήξεων του περινέου (ρήξεις 3ου και 4ου βαθμού), ειδικά για τις πρωτοτόκες.

Για την αποφυγή ρήξεων στον τοκετό, φαίνεται ότι η θέση που θα γεννήσει η γυναίκα αλλά και ο τρόπος εξώθησης (θα με καθοδηγήσουν ή θα εξωθήσω όπως νιώθω) παίζουν ρόλο. Οι ύπτιες θέσεις σχετίζονται με περισσότερες ρήξεις ή μεγαλύτερα ποσοστά περινεοτομής, λόγω της μεγαλύτερης πίεσης που ασκείται στο περίνεο από το κεφάλι του εμβρύου σε αυτήν την θέση.

Γι’ αυτόν τον λόγο συστήνονται θέσεις όπου η περιοχή της μέσης είναι ελεύθερη, όπως π.χ. υποβασταζόμενο βαθύ κάθισμα, θέση στα 4 γέρνοντας μπροστά με όλο το βάρος σε υποστηρίγματα, ξαπλωμένη στο αριστερό ή δεξί πλάι. Είναι σημαντικό να αφήσουμε και την γυναίκα να μας δείξει ποια θέση είναι καλύτερη γι’ αυτήν.

Η ελεύθερη εξώθηση επίσης, θεωρείται καλύτερη πρακτική. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις, όπως π.χ. μια πολύ μεγάλης διάρκειας εξώθηση, όπου είναι αναγκαία η χρήση της ύπτιας θέσης και η κατευθυνόμενη εξώθηση.

Παράγοντες κινδύνου για τραυματισμό περινέου είναι η χρήση εμβρυουλκού, η κάθετη περινεοτομή αντί της πλάγιας, η οπισθία θέση του εμβρύου (το έμβρυο κοιτάζει προς τα πάνω), ένα πολύ μεγάλο έμβρυο, πρωτοτόκες γυναίκες.

Οι βασικές οδηγίες για την φροντίδα του περινέου μετά τον τοκετό είναι:

  • Καθημερινό και συχνό πλύσιμο της περιοχής.
  • Καλό στέγνωμα με απαλό ταμπονάρισμα.
  • Ο καθαρισμός μετά την τουαλέτα με φορά από πάνω προς τα κάτω.
  • Η αποφυγή θέσεων, όπου πιέζεται η περιοχή (προτίμηση πλαϊνών θέσεων).
  • Αν ο πόνος στην περιοχή του περινέου είναι έντονος, μπορεί να γίνει χρήση παυσίπονων.
  • Έναρξη ασκήσεων περινέου από την στιγμή που η γυναίκα δεν νιώθει πόνο στην περιοχή των ραμμάτων.

Για τις γυναίκες που δεν έχουν τραύμα στο περίνεο, τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό νιώθουν ένα αίσθημα πίεσης και βάρους λόγω του τεντώματος του περινέου, αλλά δεν αισθάνονται πόνο. Ωστόσο, ακολουθούν πιστά τις υπόλοιπες οδηγίες για την φροντίδα του περινέου.

ΠΗΓΕΣ

  1. Ahmed Mohamed AbdelhakimElsayed Eldesouky et al (2020) «Antenatal perineal massage benefits in reducing perineal trauma and postpartum morbidities: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials», Int Urogynecol J. 2020 Sep;31(9):1735-1745. doi: 10.1007/s00192-020-04302-8. Epub 2020 May 12.
  2. Vasilios PergialiotisIoannis BellosMaria FanakiNikolaos VrachnisStergios K Doumouchtsis (2020) «Risk factors for severe perineal trauma during childbirth: An updated meta-analysis» Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol, 2020 Apr;247:94-100. doi: 10.1016/j.ejogrb.2020.02.025. Epub 2020 Feb 14.
  3. Emmanuel Onyebuchi UgwuEric Sunday IferikigweSamuel Nnamdi ObiGeorge Uchenna ElejeBenjamin Chukwuma Ozumba (2018) «Effectiveness of antenatal perineal massage in reducing perineal trauma and post-partum morbidities: A randomized controlled trial», J Obstet Gynaecol Res, 2018 Jul;44(7):1252-1258. doi: 10.1111/jog.13640. Epub 2018 Apr 2.
  4. Brighton and Sussex University Hospitals «Taking care of your perineum before, during and after birth», NHS Trust, August 2018, https://www.bsuh.nhs.uk
  5. Vigdis AasheimAnne Britt Vika NilsenLiv Merete ReinarMirjam Lukasse (2017) «Perineal techniques during the second stage of labour for reducing perineal trauma», Cochrane Database Syst Rev. 2017 Jun 13;6(6):CD006672. doi: 10.1002/14651858.CD006672.pub3.
  6. Michael M BeckmannOwen M Stock (2013) «Antenatal perineal massage for reducing perineal trauma», Cochrane Database Syst Rev. 2013 Apr 30;(4):CD005123. doi: 10.1002/14651858.CD005123.pub3.
  7. Janesh K GuptaAkanksha SoodG Justus HofmeyrJoshua P Vogel (2017) «Position in the second stage of labour for women without epidural anaesthesia», Cochrane Database Syst Rev. 2017 May 25;5(5):CD002006. doi: 10.1002/14651858.CD002006.pub4.
  8. Mary Lou Kopas (2014) «A review of evidence-based practices for management of the second stage of labor», J Midwifery Womens Health
  9. May-Jun 2014;59(3):264-76. doi: 10.1111/jmwh.12199.
  10. Μ M AmorimIsabela Cristina CoutinhoInês MeloLeila Katz (2017) «Selective episiotomy vs. implementation of a non-episiotomy protocol: a randomized clinical trial», Reprod Health, 2017 Apr 24;14(1):55. doi: 10.1186/s12978-017-0315-4.
  11. Faith C DiorguMary P SteenJune J KeelingElizabeth Mason-Whitehead (2016) «Mothers and midwives perceptions of birthing position and perineal trauma: An exploratory study» Women Birth, 2016 Dec;29(6):518-523. doi: 10.1016/j.wombi.2016.05.002. Epub 2016 May 26.
  12. Oxford University Hospitals «Your recovery after childbirth – Physiotherapy, Exercises and Advice», NHS Trust, May 2013, https://www.ouh.nhs.uk 

Μοιράσου το στα social media

Διαβάστε επίσης